در جریان سفر دو روزه دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، به استان گلستان، علاوه بر بازدید از کارخانه نوآوری گرگان، شرکتهای فناور و دانشبنیان و دیدار با نخبگان استان، گفتوگوهای تازهای درباره آینده تأمین مالی اقتصاد نوآوری شکل گرفت. در همین چارچوب و به روایت پارس دریک، دکتر فرشید احمدیان، بنیانگذار و رئیس هیئتمدیره این مجموعه، در ادامه مکاتبات و تعاملات پیشین با معاونت علمی، پیشنهاد بررسی سازوکاری مبتنی بر صندوقهای ETF و فناوری بلاکچین برای حمایت از استارتاپها و کسبوکارهای نوآور را ارائه کرد؛ پیشنهادی که بر اساس گزارش مجموعه، با استقبال اولیه مسئولان حاضر مواجه شد و مقرر گردید ابعاد تخصصی آن در نشستهای تکمیلی مورد بررسی قرار گیرد. سفر دکتر افشین به گلستان همزمان با آغاز اجرای مدل جدید حمایت معاونت علمی از زیستبوم دانشبنیان انجام شد؛ مدلی که از سرمایه بذری تا ابزارهایی نظیر اوراق فناوری را پوشش میدهد.
گرگان – پارس دریک | سفر دو روزه دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور و رئیس بنیاد ملی نخبگان، به استان گلستان در روزهای ۶ و ۷ مرداد ۱۴۰۵، به یکی از مهمترین برنامههای اخیر زیستبوم فناوری و نوآوری استان تبدیل شد؛ سفری که از گفتوگو با نخبگان و دانشگاهیان آغاز شد و با بازدید میدانی از کارخانه نوآوری گرگان، شرکتهای فناور و دانشبنیان و بررسی مستقیم مسائل تأمین مالی، توسعه بازار و زیرساختهای نوآوری ادامه یافت.
این سفر با هدف بررسی ظرفیتهای علمی و فناورانه گلستان، تقویت ارتباط میان اجزای زیستبوم نوآوری و آشنایی مستقیم با مسائل شرکتهای دانشبنیان انجام شد. بر اساس گزارش پایگاه اطلاعرسانی دولت، دکتر افشین در جریان حضور خود در استان بر ضرورت اتصال مؤثرتر دانشگاه، نیروی انسانی، هستههای پژوهشی، پارک علم و فناوری، شرکتهای دانشبنیان و بازار تأکید کرد و گلستان را نخستین استان اجرای عملی سیاست جدید معاونت علمی در توسعه زیستبوم دانشبنیان معرفی کرد.
گلستان؛ نخستین ایستگاه اجرای مدل جدید حمایت از دانشبنیانها
یکی از مهمترین وجوه این سفر، ارائه تصویری تازه از سیاستهای تأمین مالی معاونت علمی بود. دکتر افشین در جمع خبرنگاران اعلام کرد که حمایت از شرکتها دیگر قرار نیست با یک نسخه واحد برای همه کسبوکارها انجام شود؛ بلکه بستههای حمایتی متناسب با مرحله رشد هر شرکت طراحی شدهاند.
بر این اساس، شرکتهای نوپا میتوانند از حمایتهای سرمایه بذری استفاده کنند، شرکتهای دارای توان تولید امکان استفاده از سرمایه در گردش دارند، مجموعههای در حال توسعه از حمایتهای سرمایه ثابت بهره میبرند و برای شرکتهای بزرگتر نیز ابزارهایی نظیر اوراق فناوری و طرح همافزا در نظر گرفته شده است. معاون علمی رئیسجمهور همچنین تأکید کرد که این سازوکارها محدود به گلستان نخواهد بود و برای زیستبوم دانشبنیان کشور طراحی شدهاند.
همین تغییر نگاه از حمایتهای عمومی به سمت ابزارهای متنوع و متناسب با مراحل رشد شرکتها، موضوع تأمین مالی نوآوری را به یکی از محورهای اصلی این سفر تبدیل کرد؛ محوری که در تعاملات تیم پارس دریک با مسئولان حاضر در استان نیز مورد توجه قرار گرفت.
حضور در کارخانه نوآوری و گفتوگوی مستقیم با فعالان فناوری
در روز دوم سفر، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با حضور در کارخانه نوآوری گرگان و پارک علم و فناوری گلستان، از فعالیت شماری از شرکتهای فناور و دانشبنیان بازدید کرد. در این بازدید، مدیران شرکتها و صاحبان استارتاپها بهطور مستقیم درباره موضوعاتی مانند تأمین مالی، توسعه بازار، تجاریسازی محصولات و زیرساختهای مورد نیاز خود با هیئت معاونت علمی گفتوگو کردند.
دکتر افشین پس از این بازدید، ظرفیتهای گلستان در حوزههایی مانند کشاورزی و دامپروری را قابل توجه ارزیابی کرد و بر این نکته تأکید داشت که نقش پارک علم و فناوری صرفاً استقرار شرکتها نیست و این مجموعه باید حلقه اتصال دانش و فناوری به محصول و سپس بازار باشد.
این دیدگاه با رویکرد اعلامشده پارک علم و فناوری گلستان نیز همسو بود. دکتر بهمن طیبی، رئیس پارک علم و فناوری استان، تأکید کرده است که هدف پارک صرفاً افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه افزایش سهم آنها در اقتصاد، تولید، اشتغال و صادرات استان اهمیت دارد. در گزارشهای منتشرشده پس از سفر، ۳۷۷ هسته، واحد فناور و شرکت در زیستبوم فناوری استان و ۷۷ شرکت دارای تأییدیه دانشبنیان عنوان شده است.
دیدار با نخبگان؛ از سرمایه انسانی تا اقتصاد دیجیتال
بخش دیگری از سفر معاون علمی رئیسجمهور به نشست با نخبگان، دانشگاهیان و فعالان فناوری استان اختصاص یافت. دکتر افشین در این نشست بر ضرورت استفاده از ظرفیت علمی گلستان و تبدیل آن به ارزش اقتصادی تأکید کرد و از فعالتر شدن هیئتهای اندیشهورز در موضوعاتی مانند آب، کشاورزی، مزیتهای منطقهای و امنیت سایبری سخن گفت.
در همین نشست، علیاصغر طهماسبی، استاندار گلستان، اقتصاد دیجیتال و شرکتهای دانشبنیان را از پیشرانهای توسعه استان دانست و خواستار کاهش فاصله میان دانشگاه، بخش اجرایی و اقتصاد واقعی شد. وی همچنین بر ضرورت عبور کشاورزی و صنعت گلستان از الگوهای سنتی و استفاده گستردهتر از فناوریهای نوین تأکید کرد.
این همگرایی میان توسعه اقتصاد دیجیتال، استفاده از ابزارهای تازه تأمین مالی و افزایش نقش شرکتهای نوآور، زمینه مناسبی برای مطرح شدن دیدگاههای بخش خصوصی و بازیگران تخصصی زیستبوم نوآوری فراهم کرد.
حضور پارس دریک و ادامه تعاملات با معاونت علمی
در جریان برنامههای این سفر، تیم شرکت رقومی دریک رایانه پارسیان «پارس دریک» نیز در تعاملات مرتبط با زیستبوم فناوری استان حضور داشت. پارس دریک که در حوزه فناوریهای نوظهور، بلاکچین، شتابدهی و توسعه کسبوکارهای فناور فعالیت دارد، طی سالهای گذشته فعالیتهای متعددی در حوزه فناوری بلاکچین و اکوسیستم نوآوری انجام داده است. وبسایت رسمی مجموعه نیز پارس دریک را «شتابدهنده تخصصی صنعت بلاکچین» معرفی میکند.
براساس اطلاعات و مستندات ارائهشده از سوی پارس دریک، دکتر فرشید احمدیان، بنیانگذار و رئیس هیئتمدیره مجموعه، پیش از این سفر نیز مکاتبات و رایزنیهایی با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری درباره توسعه سازوکارهای جدید حمایت و تأمین مالی کسبوکارهای نوآور انجام داده بود.
حضور معاون علمی رئیسجمهور در گلستان فرصتی برای ادامه این تعاملات و طرح مستقیم برخی از ایدههای تخصصی پارس دریک فراهم کرد.
پیشنهاد بررسی «ETF مبتنی بر بلاکچین» برای حمایت از استارتاپها
به گزارش پارس دریک، در جریان گفتوگوهای انجامشده و در جلسهای با حضور مسئولان ارشد استان و حوزه فناوری، پیشنهادنامهای از سوی دکتر فرشید احمدیان درباره بررسی امکان طراحی سازوکاری مبتنی بر صندوقهای ETF و فناوری بلاکچین با هدف ایجاد مسیرهای تازه برای حمایت و تأمین مالی استارتاپها و کسبوکارهای نوآور ارائه شد.
این پیشنهاد در حضور دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، علیاصغر طهماسبی، استاندار گلستان و دکتر بهمن طیبی، رئیس پارک علم و فناوری گلستان، مطرح شد و مطابق گزارش داخلی پارس دریک، با استقبال اولیه مسئولان مواجه گردید.
بر همین اساس، مقرر شد موضوع در قالب جلسات تخصصیتر و با بررسی ابعاد فنی، اقتصادی و اجرایی دنبال شود.
این پیشنهاد در حال حاضر در سطح ایده و پیشنهاد کارشناسی قرار دارد و نباید بهعنوان تأسیس، مجوز یا تصویب یک صندوق مالی تلقی شود. بررسی ساختار اجرایی چنین مدلی، بهویژه در صورت ورود آن به حوزه بازار سرمایه، مستلزم تعیین دقیق چارچوب حقوقی، داراییهای پایه، شیوه نظارت، ساختار سرمایهگذاری و نقش فناوری بلاکچین خواهد بود.
اهمیت طرح این ایده در این سفر از آنجا بیشتر میشود که معاون علمی رئیسجمهور نیز همزمان از حرکت به سمت ابزارهای مالی متنوعتر برای شرکتهای دانشبنیان، از سرمایه بذری تا اوراق فناوری و طرح همافزا سخن گفت. بنابراین، پیشنهاد پارس دریک را میتوان در امتداد بحث گستردهتری دانست که در این سفر پیرامون معماری تازه تأمین مالی نوآوری و کاهش شکاف میان فناوری و سرمایه شکل گرفت. این ارتباط، یک تحلیل از همزمانی دو موضوع است و به معنی تأیید رسمی پیشنهاد پارس دریک از سوی معاونت علمی نیست.
از نگاه پارس دریک، یکی از چالشهای مهم اکوسیستم استارتاپی ایران، ایجاد سازوکارهای قابل توسعه برای اتصال سرمایه به کسبوکارهای نوآور است. در چنین فضایی، گفتوگوی مستقیم میان فعالان بخش خصوصی، شتابدهندهها، پارکهای علم و فناوری، صندوقها و سیاستگذاران میتواند به شکلگیری ابزارهایی منجر شود که متناسب با نیاز مراحل مختلف رشد شرکتها طراحی شوند.
پیشنهاد مطرحشده از سوی دکتر احمدیان نیز با همین رویکرد به مسئولان ارائه شده است؛ یعنی بررسی اینکه چگونه میتوان ظرفیتهای فناوری بلاکچین را در کنار ابزارهای شناختهشده سرمایهگذاری و تأمین مالی، در قالبی منطبق با الزامات کشور، برای توسعه اکوسیستم نوآوری به کار گرفت.
پارس دریک تأکید دارد که مرحله بعدی این مسیر، ورود به بحث کارشناسی و طراحی مدل است و تنها پس از بررسی تخصصی میتوان درباره امکانپذیری، ساختار و نحوه اجرای چنین ابزاری اظهارنظر کرد.
سفر دو روزه معاون علمی رئیسجمهور در نهایت با مجموعهای از تصمیمات مالی و زیرساختی برای استان همراه شد. بر اساس گزارش منتشرشده پس از سفر، ۵۰ میلیارد تومان برای ساخت ۱۰ سوله ۲۰۰ متری در پردیس نودیجه، ۵۰ میلیارد تومان برای اجرای طرح «نوشناس»، ۳۰ میلیارد تومان برای توسعه بازار شرکتهای دانشبنیان همکار با صنایع و یک خط اعتباری یکهزار میلیارد تومانی برای صندوق پژوهش و فناوری گلستان پیشبینی شد.
همچنین ۲۰۰ میلیارد تومان تسهیلات برای طرحهای مصوب شرکتهای دانشبنیان، تا سقف ۵۰ میلیارد تومان برای تکمیل و تجهیز فضای بنیاد ملی نخبگان استان، ۲۰ میلیارد تومان برای پروژه فبلب پارک و آغاز مرحله نخست طرح تأمین مسکن نخبگان در هفت نقطه استان از دیگر موارد اعلامشده پس از این سفر بود.
استاندار گلستان نیز پس از این سفر اعلام کرد که تقویت صندوق پژوهش و فناوری استان میتواند امکان پرداخت نزدیک به یکهزار میلیارد تومان تسهیلات به شرکتهای دانشبنیان را فراهم کند؛ موضوعی که در کنار توسعه زیرساختها، میتواند ظرفیت تأمین مالی اکوسیستم فناوری گلستان را افزایش دهد.
